بیماری مارک (Marek's Disease) یک بیماری ویروسی است که بیشتر در طیور شناخته شده است و میتواند باعث فلج پاها، بالها و اختلالات عصبی شود. این ویروس سیستم ایمنی پرنده را تضعیف کرده و زمینه را برای ابتلا به سایر بیماریها فراهم میکند.
مهمترین نشانههای بیماری عبارتاند از:
فلج ناگهانی یک یا هر دو پا
افتادگی یا ناتوانی در حرکت بالها
کاهش وزن و لاغری تدریجی
بیحالی و کمتحرکی
اسهال و مشکلات گوارشی
اختلال در تنفس
تغییر رنگ عنبیه چشم و کاهش بینایی
مرگ ناگهانی در موارد شدید
ویروس مارک عمدتاً از طریق دستگاه تنفسی منتقل میشود. گرد و غبار، پرهای آلوده و محیط نگهداری آلوده میتوانند عامل انتقال بیماری باشند. این ویروس در محیط خشک برای مدت طولانی زنده میماند و مقاومت بالایی در برابر سرما دارد.
در این حالت معمولاً یک پا به سمت جلو و پای دیگر به سمت عقب کشیده میشود و پرنده توانایی حرکت طبیعی خود را از دست میدهد.
فلج ناگهانی پاها یا گردن که بیشتر در پرندگان جوان مشاهده میشود.
تغییر رنگ عنبیه، نامنظم شدن مردمک و در نهایت کاهش شدید بینایی یا نابینایی.
شدیدترین نوع بیماری که با کاهش وزن، ضعف عمومی، تلفات بالا و گاهی مرگ ناگهانی همراه است.
تشخیص قطعی بیماری مارک تنها از طریق معاینه دامپزشکی و آزمایشهای تخصصی امکانپذیر است. بسیاری از بیماریهای عصبی و عفونی میتوانند علائمی مشابه ایجاد کنند.
رعایت کامل بهداشت در گنجه و محل نگهداری
جلوگیری از ورود پرندگان ناشناس بدون قرنطینه
تهویه مناسب محیط
ضدعفونی منظم تجهیزات و لانه
کاهش تراکم پرندگان
استفاده از برنامههای واکسیناسیون مناسب در مجموعههای پرورشی
فلج ناگهانی پا یا بال همیشه به معنای ابتلا به بیماری مارک نیست. ضربه، کمبود برخی ویتامینها، مشکلات عصبی، مسمومیتها و برخی بیماریهای عفونی نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند. بنابراین در صورت مشاهده فلجی، بررسی دامپزشکی ضروری است.
بیماری مارک یکی از بیماریهای ویروسی مهم است که میتواند باعث فلج پاها، بالها و ضعف شدید در پرندگان شود. رعایت اصول بهداشتی، قرنطینه پرندگان جدید و تشخیص سریع بیماری، مهمترین راهکارهای کاهش خسارت ناشی از این بیماری هستند.