ذرت یکی از مهمترین غلات در جهان و ایران است که در تغذیه انسان، دام و طیور کاربرد گسترده دارد. این دانه منبع خوب انرژی بوده و در دانهای مخلوط کبوتر نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
ذرت یک گیاه از خانواده گندمیان است که دارای دانههایی نسبتاً بزرگ، خشک و سرشار از نشاسته است. انواع مختلف ذرت وجود دارد، از جمله انواع دانهای و شیرین، اما در تغذیه طیور معمولاً از ذرت دانهای خشک استفاده میشود.
ذرت به خاطر بافت سفت، انرژی بالا و ذائقهٔ مطلوب پرندگان، یکی از گزینههای پرکاربرد در دانهای مخلوط است.
ذرت منبع خوبی از انرژی و کربوهیدرات است اما پروتئین آن نسبت به برخی غلات دیگر کمتر و کیفیت پروتئینش پایینتر است؛ با این حال میتواند انرژی لازم برای فعالیتهای روزانه و پرواز را به بدن کبوتر بدهد.
ذرت حاوی:
انرژی: منبع عالی کربوهیدرات
پروتئین: حدود 3 تا 3/4 گرم در 100 گرم
چربی: حدود 1/2 گرم
فیبر: حدود 2 تا 3 گرم
ویتامینها و مواد معدنی: پتاسیم، فسفر، منیزیم، ویتامینهای گروه B و مقدار کم ویتامین C
برای اینکه ذرت بهصورت کامل در دان استفاده شود، بهتر است همراه با دیگر دانهها مثل گندم، ارزن، عدس و قرهماش مصرف شود تا رژیم غذایی متعادلتری برای کبوتر فراهم گردد.
بر اساس منابع طب سنتی، ذرت طبعی سرد و کمی معتدل دارد.
ذرت بهدلیل داشتن فیبر و آب در ترکیب میتواند تا حدی برای سیستم گوارش مفید باشد، اما چون طبع سرد دارد، بهتر است با دانهای گرم یا متعادل ترکیب شود تا تعادل مزاجی در جیره حفظ شود.
ایران در زمینه تولید ذرت دارای چند منطقه مناسب زراعی است. طبق آمار، استانهایی مانند فارس، خوزستان و کرمانشاه از جمله قطبهای تولید ذرت در ایران هستند.
همچنین استانهایی مثل مازندران و چهارمحال و بختیاری نیز در سالهای اخیر برداشت قابل توجهی از ذرت داشتهاند و ذرت دانهای و علوفهای در این مناطق با عملکرد خوب تولید میشود.
ذرت خارجی:
ایالات متحده آمریکا و برزیل از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان ذرت در جهان هستند و ذرت این کشورها به خاطر تکنولوژی زراعی مدرن، عملکرد بالا و یکنواختی دانه معمولاً کیفیت بالایی دارد.
آرژانتین نیز در بین کشورهایی قرار دارد که حجم زیادی ذرت تولید و صادر میکند و در بازار جهانی شناخته شده است.
مقایسه کلی: ذرت خارجی از کشورهای بزرگ تولیدکننده غالباً از نظر تولید انبوه، یکنواختی و استانداردهای جهانی بهتر شناخته میشود، اما ذرت ایرانی در بازارهای محلی همواره از نظر اقتصادی مزیت دارد و وقتی سالم و تمیز تهیه شود برای دان کبوتر قابل استفاده است. انتخاب بین ایرانی یا وارداتی بستگی به کیفیت محصول، تازه بودن، پاکی دانه و قیمت دارد.
واردات ذرت به ایران: با وجود تولید داخلی، ایران بخش قابل توجهی از ذرت مورد نیاز خود را از کشورهایی مانند برزیل وارد میکند که یکی از بزرگترین صادرکنندگان ذرت به بازار ایران محسوب میشود.
برای دان کبوتر، معمولاً ذرت دانهای درجهیک و با بافت محکم و سالم مناسبتر است تا انرژی کافی و سایز مناسب برای مصرف پرنده داشته باشد.
در تغذیه طیور و کبوتر، دو شکل رایج ذرت وجود دارد:
دانههای ذرت به صورت بدون خرد یا شکسته
برای اکثر پرندگان مناسب و دیرتر هضم
انرژیزا و دارای بافت سخت برای رشد قویتر عضلانی پرنده
ممکن است برای پرندگان کوچکتر سختتر باشد
ذرتی که شکسته یا خرد شده است
راحتتر قابل هضم است و برای پرندگان جوان یا جوجهها مناسبتر است
ممکن است در صورت نگهداری نامناسب سریعتر کپک بزند یا آلوده شود
مطالعات نشان داده که ذرت خردشده میتواند قابل هضمتر باشد، ولی هر دو نوع ذرت (کامل و نیمه) برای پرندگان قابل استفادهاند.
انرژی بالا برای فعالیت و پرواز کبوتر
دیرتر خوردن و هضم طولانیتر
جذب کالری در دان مخلوط
سختی در هضم برای جوجههای خیلی کوچک
ممکن است نیاز به ترکیب با سایر غلات داشته باشد
هضم راحتتر برای پرندگان کوچکتر
مناسب برای جوجهها یا در دورههای نیاز به انرژی سریعتر
حساستر به کپکزنی و آلودگی
اگر خیلی زیاد مصرف شود میتواند منجر به چاقی کبوتر شود یا سلامت گوارش را مختل کند (بهویژه اگر دان بهتنهایی باشد).
ذرت یکی از دانههای انرژیزاد و پرکاربرد در دان کبوتر است که با داشتن کربوهیدرات و انرژی مناسب، میتواند بخشی از رژیم غذایی پرنده باشد. طبع ذرت سرد و معتدل است، و بهتر است همراه با سایر دانهها مصرف شود تا جیرهای متعادل فراهم شود. ذرت دانهای مناسب برای پرندگان بالغتر و ذرت نیمه (شکسته) برای جوجهها یا دورههای خاص مفیدتر است. در صورتی که از دان ذرت نیمه استفاده میکنید حتما نسبت به سلامت دان مطمئن باشید. استانهای فارس، خوزستان، کرمانشاه، مازندران و چهارمحال و بختیاری از مناطق مهم تولید ذرت در ایران محسوب میشوند.
"