دسته دارویی: آنتیبیوتیک
گروه دارویی: سولفونامید + تریمتوپریم
مواد مؤثره: سولفادیمیدین + تریمتوپریم
شکل دارویی: محلول خوراکی / شربت دامپزشکی
شربت سولفادیمیدین تریمتوپریم یک ترکیب ضدباکتریایی است که از دو ماده مؤثره سولفادیمیدین و تریمتوپریم تشکیل شده است. این دو ماده با اثر بر دو مرحله متفاوت از مسیر متابولیسم اسید فولیک در باکتریها، فعالیت ضدباکتریایی یکدیگر را تقویت میکنند.
این ترکیب در فرآوردههای دامپزشکی برای مقابله با طیفی از عفونتهای باکتریایی مورد استفاده قرار میگیرد و در برخی فرآوردههای خوراکی، استفاده از آن در طیور نیز ثبت شده است.
در کبوتر، این محصول میتواند در صورت تشخیص عفونت باکتریایی حساس و با نظر دامپزشک در برنامه درمانی قرار گیرد؛ بهخصوص در مواردی که عفونتهای گوارشی، تنفسی یا سیستمیک با منشأ باکتریایی مطرح باشند.
ترکیب سولفادیمیدین و تریمتوپریم میتواند بر برخی باکتریهای گرممثبت و گرممنفی اثر داشته باشد. در منابع دارویی دامپزشکی، فعالیت این ترکیب علیه طیفی از باکتریهای حساس گزارش شده است.
از مهمترین مواردی که میتواند در صورت حساس بودن عامل بیماری مورد توجه قرار گیرد:
عفونتهای باکتریایی دستگاه گوارش
عفونتهای ناشی از اشرشیا کلی (E. coli)
برخی عفونتهای ناشی از سالمونلا
برخی عفونتهای تنفسی با منشأ باکتریایی
عفونتهای باکتریایی سیستمیک
برخی عفونتهای ثانویه باکتریایی
بیماریهای باکتریایی دستگاه گوارش میتوانند با علائمی مانند تغییر وضعیت فضله، اسهال، کاهش اشتها، کاهش وزن، بیحالی و افت وضعیت عمومی همراه باشند.
در صورتی که بررسیهای بالینی و آزمایشگاهی نشان دهد عامل ایجادکننده بیماری به سولفادیمیدین و تریمتوپریم حساس است، این ترکیب میتواند در برنامه درمانی قرار گیرد.
البته تغییر فضله یا اسهال بهتنهایی نشانه عفونت باکتریایی نیست. کوکسیدیوز، تریکوموناس، انگلهای گوارشی، تغییر جیره، استرس و بیماریهای کبدی نیز میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند؛ بنابراین بهتر است علت اصلی بیماری پیش از انتخاب آنتیبیوتیک مشخص شود.
سالمونلا و E. coli از جمله عوامل مهم بیماریهای باکتریایی در پرندگان هستند و میتوانند باعث مشکلات گوارشی، ضعف، کاهش وزن و در موارد شدیدتر عفونتهای گسترده شوند.
ترکیب سولفادیمیدین و تریمتوپریم در برابر برخی سویههای حساس این باکتریها فعالیت دارد. در فرآوردههای حاوی این ترکیب، استفاده برای عفونتهای باکتریایی حساس و از جمله برخی عفونتهای مرتبط با باکتریهای گرممنفی گزارش شده است.
با توجه به وجود مقاومت آنتیبیوتیکی در باکتریهای بیماریزا، پاسخ درمانی میتواند بین سویههای مختلف متفاوت باشد و در موارد عودکننده یا شدید، بررسی آزمایشگاهی و تست حساسیت دارویی ارزشمند است.
برخی عفونتهای تنفسی باکتریایی میتوانند با عطسه، ترشحات بینی، تنفس غیرطبیعی، کاهش فعالیت و افت اشتها همراه باشند.
در صورتی که علت علائم، یک عفونت باکتریایی حساس باشد، ترکیب سولفادیمیدین و تریمتوپریم میتواند یکی از گزینههای درمانی باشد. با این حال، بیماریهای تنفسی کبوتر ممکن است منشأ ویروسی، باکتریایی، انگلی یا ترکیبی داشته باشند و صرف وجود علائم تنفسی برای انتخاب این دارو کافی نیست.
سولفادیمیدین از گروه سولفونامیدها است و با مادهای مشابه PABA رقابت میکند؛ در نتیجه مرحلهای از ساخت اسید فولیک در باکتری را مهار میکند.
تریمتوپریم نیز آنزیم دیهیدروفولات ردوکتاز را مهار میکند و مرحله دیگری از همین مسیر متابولیکی را تحت تأثیر قرار میدهد.
قرار گرفتن این دو ماده در کنار یکدیگر باعث میشود مسیر ساخت اسید فولیک در دو نقطه متوالی مختل شود و در نتیجه تولید ترکیبات ضروری برای رشد و تکثیر باکتری کاهش یابد. این اثر مکمل، دلیل اصلی استفاده از ترکیب سولفونامیدها و تریمتوپریم در درمان برخی عفونتهای باکتریایی است.
ترکیب دو ماده ضدباکتریایی با اثر مکمل
اثرگذاری بر دو مرحله از مسیر ساخت اسید فولیک
فعالیت علیه برخی باکتریهای گرممثبت و گرممنفی
مناسب برای مصرف خوراکی
قابل استفاده در برنامه درمانی برخی عفونتهای گوارشی و تنفسی حساس
قابل توجه در عفونتهای ناشی از برخی سویههای E. coli و Salmonella
مناسب برای شرایطی که عامل بیماری به ترکیب سولفادیمیدین و تریمتوپریم حساس باشد
مصرف دارو باید بر اساس تشخیص عفونت باکتریایی یا احتمال قوی آن و با نظر دامپزشک انجام شود.
هر نوع اسهال، تغییر فضله یا علائم تنفسی الزاماً به مصرف آنتیبیوتیک نیاز ندارد.
در بیماریهای طولانیمدت یا عودکننده، بررسی عامل بیماری و حساسیت دارویی میتواند به انتخاب درمان مناسب کمک کند.
مصرف طولانی یا نامناسب سولفونامیدها میتواند با عوارضی مانند کریستالوری، اختلالات خونی و کمبود فولات همراه باشد.
در پرندگان دارای مشکلات کلیوی یا کبدی، مصرف باید با احتیاط و تحت نظر دامپزشک انجام شود.
از مصرف همزمان چند آنتیبیوتیک بدون نظر دامپزشک خودداری شود.
هنگام استفاده از داروهای محلول در آب، رعایت بهداشت آبخوری و تهیه محلول تازه اهمیت دارد.
شربت را در ظرف اصلی و کاملاً بسته، در محل خنک و دور از تابش مستقیم نور و گرمای زیاد نگهداری کنید. شرایط دقیق نگهداری باید مطابق برچسب فرآورده و دستور سازنده رعایت شود.
شربت سولفادیمیدین تریمتوپریم یک ترکیب ضدباکتریایی است که با مهار دو مرحله از مسیر ساخت اسید فولیک، فعالیت ضدباکتریایی مکمل ایجاد میکند. این فرآورده میتواند در کبوتر، در صورت وجود عفونت باکتریایی حساس، بهویژه در برخی عفونتهای گوارشی و تنفسی، مورد توجه قرار گیرد.
با توجه به شباهت علائم بسیاری از بیماریهای کبوتر با یکدیگر، تشخیص علت اصلی بیماری پیش از مصرف آنتیبیوتیک اهمیت زیادی دارد. انتخاب صحیح دارو همچنین به کاهش مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک و جلوگیری از ایجاد مقاومت دارویی کمک میکند.
توجه: این توضیحات برای معرفی محصول و آشنایی با کاربرد آن در کبوتر تهیه شده و جایگزین تشخیص و تجویز دامپزشک نیست.