جیک مرگ یا مرگ جوجه در روزهای پایانی رشد داخل تخم، یکی از مشکلات رایج در پرورش و تکثیر کبوتران است. بسیاری از پرورشدهندگان تصور میکنند مصرف کلسیم باعث ضخیم شدن پوسته تخم و ناتوانی جوجه در خروج از تخم میشود، اما در بسیاری از موارد کمبود کلسیم عامل اصلی این مشکل است.
شناخت نقش کلسیم در رشد جنین و کیفیت تخم میتواند به کاهش تلفات جوجهها و افزایش موفقیت جوجهکشی کمک کند.
اصطلاح جیک مرگ به شرایطی گفته میشود که جوجه در روزهای پایانی رشد داخل تخم یا هنگام تلاش برای خروج از تخم تلف میشود. در این حالت جنین تقریباً کامل شکل گرفته اما موفق به شکستن غشا یا خروج از تخم نمیشود.
این مشکل میتواند خسارت قابل توجهی به گلههای مولد وارد کند و درصد هچ را کاهش دهد.
کلسیم یکی از مهمترین مواد معدنی مورد نیاز برای تشکیل تخم و رشد صحیح جنین است. این ماده علاوه بر تشکیل پوسته تخم، در سلامت غشای داخلی تخم و رشد استخوانهای جنین نیز نقش دارد.
وجود کلسیم کافی باعث میشود:
پوسته تخم کیفیت مناسبی داشته باشد.
غشای داخلی عملکرد طبیعی خود را حفظ کند.
رشد جنین به شکل مطلوب انجام شود.
جوجه بتواند در زمان هچ به راحتی از تخم خارج شود.
در صورت کمبود کلسیم، غشای داخلی تخم ممکن است استحکام طبیعی خود را از دست بدهد. در این شرایط جوجه هنگام خروج از تخم قادر به پاره کردن غشا نیست.
هر بار که جوجه برای خروج تلاش میکند:
غشا کشیده میشود.
دوباره به حالت اولیه بازمیگردد.
انرژی جوجه به تدریج کاهش مییابد.
در نهایت جوجه پیش از خروج از تخم تلف میشود.
در بسیاری از موارد پس از باز کردن تخم مشاهده میشود که غشای داخلی به دور بدن جوجه پیچیده و مانع خروج آن شده است.
یکی از باورهای رایج در میان برخی کبوترداران این است که مصرف مکملهای کلسیمی باعث ضخیم شدن بیش از حد پوسته تخم و جیک مرگ میشود.
اگرچه در شرایط خاص و مصرف نامتعادل ممکن است این موضوع رخ دهد، اما در مقایسه با مشکلات ناشی از کمبود کلسیم بسیار نادر است. در اغلب موارد تأمین اصولی و متعادل کلسیم باعث افزایش موفقیت جوجهکشی و کاهش تلفات میشود.
کمبود کلسیم در مولدها میتواند با نشانههای زیر همراه باشد:
تخمهای با پوسته نازک
تخم نرم یا بدون پوسته
کاهش درصد هچ
جیک مرگ
ضعف عمومی مولدها
کاهش کیفیت جوجهها
مشکلات استخوانی و مفصلی
برای کاهش احتمال مرگ جوجه داخل تخم رعایت موارد زیر توصیه میشود:
استفاده از مکملهای کلسیمی استاندارد
تأمین ویتامین D3 برای جذب بهتر کلسیم
استفاده از ماسه معدنی و پودر صدف
تغذیه متعادل مولدها
تأمین مواد معدنی مورد نیاز در دوران جفتگیری
استفاده منظم از مکملهای معتبر در دوره تخمگذاری
سلامت جوجهها از سلامت والدین آغاز میشود. کبوترهای مولد باید پیش از جفتگیری و در طول دوره تولیدمثل از تغذیه کامل و متعادل برخوردار باشند.
تأمین کافی کلسیم، فسفر، ویتامین D3 و سایر مواد معدنی نقش مهمی در:
کیفیت تخم
رشد جنین
افزایش درصد جوجهدرآوری
کاهش تلفات جوجهها
خواهد داشت.
کمبود کلسیم یکی از مهمترین عوامل جیک مرگ در کبوتران محسوب میشود. تأمین متعادل کلسیم و سایر مواد معدنی مورد نیاز مولدها میتواند کیفیت تخم، سلامت جنین و درصد هچ را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. رعایت اصول تغذیهای و استفاده از مکملهای مناسب، یکی از مهمترین عوامل موفقیت در تکثیر و پرورش کبوتر است.